تفاوت بلبرینگ و رولبرینگ؛ کدام برای کار شما مناسب‌تر است؟
در هر سیستم دوار، از موتورهای کوچک لوازم خانگی گرفته تا ماشین‌آلات عظیم صنعتی، « بلبرینگ »‌ها نقش ستون فقرات را بازی می‌کنند. انتخاب صحیح نوع بلبرینگ نه‌تنها روی عمر دستگاه، بلکه روی کیفیت کار، میزان لرزش، مصرف انرژی و هزینه‌های نگهداری تأثیر مستقیم دارد. یکی از پرسش‌های رایج در این حوزه، تفاوت بلبرینگ و رولبرینگ و این است که کدام‌یک برای یک کاربرد خاص مناسب‌تر است. اگر شما هم در مرحله انتخاب بلبرینگ برای پروژه یا خط تولید خود هستید، دانستن این تفاوت‌ها ضروری است.
در این مقاله به زبان ساده و کاربردی، ابتدا بلبرینگ و رولبرینگ را معرفی می‌کنیم، سپس تفاوت‌های کلیدی آن‌ها را بررسی کرده و در نهایت به شما کمک می‌کنیم تشخیص دهید کدام گزینه برای کار شما بهتر است.
توجه داشته باشید که در ایران به رولبرینگ و بلبرینگ ، بلبرینگ گفته میشود و ایرانیان هر دو نوع را بلبرینگ صدا میزنند .

بلبرینگ‌ها ممکن است به دلایل مختلفی زودتر از عمر مفید انتظاری خود از کار بیفتند. پنج عامل اصلی که باعث خرابی زودرس بلبرینگ‌ها می‌شوند عبارتند از: 1) روانکاری نادرست (نوع نامناسب، مقدار کم یا زیاد)، 2) روش نصب و جداسازی غیراصولی، 3) انتخاب نادرست نوع بلبرینگ برای کاربرد مورد نظر، 4) ورود آلودگی و ذرات خارجی، و 5) بارگذاری نامناسب (اضافه بار یا کم‌باری). با رعایت اصول صحیح نصب، نگهداری و بهره‌برداری می‌توان از این مشکلات جلوگیری کرد.

رولبرینگ بشکه‌ای کفگرد (Spherical Roller Thrust Bearings) نوعی بلبرینگ پیشرفته است که برای تحمل بارهای محوری و شعاعی سنگین در صنایع مختلف مانند نفت و گاز، فولاد، معدنی و حفاری طراحی شده است. این رولبرینگ‌ها به دلیل ساختار خاص خود، مقاومت بالا در برابر شوک، لرزش و دماهای شدید را دارند و در دو نوع چنگ آهنی و چنگ برنجی تولید می‌شوند.

بلبرینگ قفلی ASNU که به‌عنوان بلبرینگ یک‌طرفه نیز شناخته می‌شود، قطعه‌ای حیاتی در سیستم‌های مکانیکی است که امکان چرخش تنها در یک جهت را فراهم می‌کند. این قابلیت، آن را برای کاربردهایی که نیاز به انتقال گشتاور یک‌سویه و جلوگیری از بازگشت نیرو دارند، بسیار مناسب کرده است. ساختار مکانیکی خاص این بلبرینگ‌ها موجب عملکرد سریع، دقیق و ایمن در شرایط مختلف صنعتی می‌شود.

در صنایع پزشکی، خودروسازی، هوافضا، غذایی و حتی سیستم‌های هیدرولیکی، بلبرینگ‌های ASNU نقشی کلیدی ایفا می‌کنند. این بلبرینگ‌ها با کاهش نیاز به سیستم‌های ترمز اضافی، افزایش ایمنی، و کاهش هزینه‌های نگهداری، به گزینه‌ای اقتصادی و کارآمد در طراحی‌های مدرن مهندسی تبدیل شده‌اند.

رولبرینگ‌های مخروطی با طراحی ویژه خود قادر به تحمل همزمان بارهای محوری و شعاعی هستند و در ماشین‌آلات صنعتی و سنگین کاربرد گسترده‌ای دارند. این رولبرینگ‌ها در انواع مختلفی تولید می‌شوند از جمله سری‌های 32 و 30 هزار، مدل‌های اینچی (مانند 69349/10) و نوع D با شیب بیشتر ساچمه‌ها که هر کدام ویژگی‌های منحصر به فردی در تحمل بار و کاربردهای صنعتی ارائه می‌دهند.

رولبرینگ‌های استوانه‌ای با طراحی خاص خود قادر به تحمل بارهای شعاعی و محوری سنگین هستند و در صنایع مختلف کاربرد گسترده‌ای دارند. این رولبرینگ‌ها در انواع مختلفی مانند NU، NJ، NUP، NN و NF تولید می‌شوند که هر کدام ویژگی‌های متمایزی در نحوه خارج شدن بوش و ساچمه‌ها دارند. همچنین از نظر جنس چنگ به سه دسته آهنی (پسوند E یا بدون پسوند)، برنجی (پسوند M یا EM) و فیبری (پسوند TVP) تقسیم می‌شوند.

بلبرینگ‌های کفگرد 3 تکه (سری 51 هزار) از سه بخش اصلی شامل دو حلقه شیاردار و یک حلقه ساچمه‌دار تشکیل شده‌اند. این بلبرینگ‌ها در دو مدل ساده (با محافظت یک طرفه ساچمه‌ها) و DDC (با محافظت دوطرفه ساچمه‌ها) تولید می‌شوند که مدل DDC به دلیل ساختار مستحکم‌تر و جلوگیری از خروج ساچمه‌ها، قیمت بالاتری دارد. همچنین نوع چنگ برنجی این بلبرینگ‌ها با حلقه وسط برنجی، گزینه‌ای با دوام‌تر برای کاربردهای خاص محسوب می‌شود.

رولبرینگ‌های بشکه‌ای با قابلیت تحمل بار بالا و عمر طولانی، از پرکاربردترین انواع یاتاقان‌ها در صنایع سنگین هستند. این رولبرینگ‌ها در انواع مختلفی تولید می‌شوند، از جمله مدل‌های ساده، K (چکنت‌خور)، W33 (دارای مجرای گریس)، و انواع مختلف از نظر جنس چنگ (آهنی، برنجی و فیبری). رولبرینگ‌های بشکه‌ای به دلیل طراحی خاص خود، قابلیت تحمل بارهای شعاعی و محوری سنگین را داشته و در سرعت‌های بالا عملکرد پایداری دارند.

بلبرینگ‌های شیار عمیق پرکاربردترین نوع بلبرینگ در صنایع مختلف هستند که در سه نوع اصلی بدون واشر، واشر پلاستیکی و واشر آهنی تولید می‌شوند. این بلبرینگ‌ها از نظر جنس چنگ نیز به سه دسته فلزی (پرمصرف‌ترین)، برنجی (مخصوص کاربردهای خاص) و فیبری (برای دورهای بسیار بالا با صدای کم) تقسیم می‌شوند. همچنین از نظر سرعت و لقی داخلی در انواع C2 تا C6 و از نظر ساختار فیزیکی در مدل‌های ساده، رینگ‌دار و بدون رینگ موجود هستند.

بلبرینگ‌های تماس زاویه‌ای در سه دسته اصلی سری 3 و 5 هزاری (تک ردیفه)، DAC (دو ردیفه برای خودرو) و سری 7 هزاری (صنعتی) تولید می‌شوند. سری 3 و 5 هزاری در برندهای غیرچینی از نظر سرعت و قدرت متفاوتند، اما در برندهای چینی قابل جایگزینی هستند. بلبرینگ‌های DAC با کدهای عددی مشخص‌کننده سایز (مثل DAC356535) و در دو نوع ساچمه گرد (DAC) و استوانه‌ای (DUC) عرضه می‌شوند. سری 7 هزاری بر اساس زاویه چنگ (15 تا 40 درجه) و جنس چنگ (فیبری، برنجی یا کروم) دسته‌بندی می‌شوند. جنس چنگ در تمامی مدل‌ها با علامت‌های TN/FG (فیبر)، M (برنج) یا بدون علامت (کروم) مشخص می‌شود.